مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری :: IR BIOLOGY

IR BIOLOGY

خانه زیست شناسی آی آر(جمهوری اسلامی)

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری

  • ۳۶۷

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

برای مشاهده سلول‌ های گیاهی لازم است از بافت‌ های آنها برش ‌های نازکی تهیه نمود. با توجه به هدف مطالعه نوع برش ‌گیری در بافت ‌های مختلف، متفاوت است (به ‌عنوان نمونه، در مورد اندام‌ های استوانه ‌ای شکل نظیر ریشه و ساقه‌، برش ‌ها به صورت طولی و یا عرضی تهیه می‌ شود). سپس، بهترین برش ‌ها برای رنگ ‌آمیزی انتخاب شده و مراحل بعدی بر روی آنها صورت می ‌گیرد. رنگ ‌ها کمک می‌ کنند بافت ‌های مختلف از هم قابل تشخیص شده تا یاخته ‌ها و ضمائم آنها از هم متمایز گردند. رنگ‌ آمیزی بافت گیاهی به دو روش ساده و مضاعف انجام می ‌شود. در رنگ ‌آمیزی ساده، هدف مطالعه وضعیت یک نوع بافت است. به‌ همین علت از رنگی استفاده می ‌شود که به ‌طور اختصاصی آن بافت را رنگ می ‌کند. در رنگ آمیزی مضاعف دو دسته اصلی بافت ‌ها (بافت ‌های چوبی و سلولزی) از هم متمایز شده که بدین منظور از دو رنگ استفاده می ‌شود.  یک رنگ سلولز و دیگری چوب، چوب پنبه و یا کوتین را رنگ می ‌کند‌. بعد از رنگ ‌آمیزی، برش ‌ها برای مطالعه زیر میکروسکوپ آماده‌اند.  

 

مشاهده سلول‌ های بافت جانوری

سلول ‌های جانوری از سلول ‌های گیاهی کوچکترند. به همین علت ضخامت لایه ‌ای که برای بررسی تهیه می ‌شود کمتر از بافت ‌های گیاهی باشد، به همین دلیل لازم است برش ‌گیری به کمک دستگاه ‌های ویژه‌ای به ‌نام میکروتوم انجام شود. همچنین به علت نرم‌ بودن بافت‌ های جانوری‌، قبل از برش ‌گیری، لازم است قالب پارافینی بافت تهیه شود. برای این‌کار بافت در ظرف مخصوص قرار داده شده و ظرف از پارافین مذاب پر می ‌گردد. بعد از بستن پارافین از دستگاه میکروتوم برای تهیه برش‌ با ضخامت مشخص استفاده می ‌شود.

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

 

آینده ‌های شغلی یک زیست‌ شناس ـ کارشناس سلولی در آزمایشگاه پاتوبیولوژی

کارشناسان سلولی در آزمایشگاه‌ های پاتوبیولوژی با شناختی که از ویژگی ‌های سلول‌ های با نسبت ‌های مختلف بدن دارند، می ‌‌توانند در تشخیص بسیاری از بیماری ‌ها نظیر سرطان نظر تعیین کننده و کلیدی را به پزشک متخصص ارائه دهند. افراد متخصص و فعال در این زمینه با زمینه‌‌ های مختلفی نظیر بافت‌ شناسی، زیست ‌شناسی سلولی، روش ‌‌های تهیه انواع نمونه‌‌ های میکروسکوپی، کار با میکروسکوپ ‌های مختلف و اثر هر بیماری در شکل سلول و بافت آشنا باشند. معمولاً فارغ ‌التحصیلان رشته‌ های زیست ‌شناسی سلولی، بافت ‌شناسی و پاتوبیولوژی می ‌توانند در این حرفه موفق شوند.

 

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

 

وسایل مورد نیاز

بافت گیاهی

- شیشه ساعت یا پلیت شیشه‌ای

- تیغ برای مقطع‌گیری

- آب مقطر

- آب ژاول %20

- استیک‌اسید %10

- یونولیت

- متیلن‌بلو یا فوشین آمونیاکی (برای تشخیص بافت‌های چوبی و چوب پنبه‌ای)

- کارمن زاجی (برای تشخیص بافت‌های سلولزی)

- میکروسکوپ

- لام و لامل

-  ساقه سبزی جعفری یا نعنا

- چایی صاف‌کن

 

بافت جانوری

- لام و لامل

- لانست

- پنبه و الکل

- رنگ‌های متیلن‌بلو و گیمسا

- میکروسکوپ

- خلال دندان

نکات ایمنی: پوشیدن دستکش فراموش نشود. تنفس آب ژاول و اسیداستیک خطرناک است؛ زیر هود و با در جایی‌ که تهویه مناسبی دارد کار کنید. 

 

مراحل انجام پروژه

آزمایش اول: مشاهده سلول ‌های مقطع عرضی ساقه گیاه

مرحله اول: برش ‌گیری

 ساقه گیاه را در صورت نیاز بشوئید و با تیغ تیز برش ‌های باریکی تهیه کنید. ضخامت برش باید به اندازه یک لایه‌ سلول و کاملاً عمود بر محور طولی ساقه باشد. بدین منظور از قطعه‌ کوچکی یونولیت استفاده ‌نمایید. قطعه را از وسط دو نیم کرده و روی یک نیمه، شکافی به اندازه‌ قطر نمونه ایجاد کنید. نمونه را در شکاف جای دهید و نیمه دوم یونولیت را  بر روی نمونه قرار داده و با انگشت شست و اشاره دو نیمه یونولیت را فشار دهید تا ساقه در میان یونولیت ثابت شود‌. سپس با تیغ تیز برش‌ های نازکی از عرض ساقه تهیه کنید. دقت کنید که برش ‌ها عمود بر محور طولی ساقه باشد، در غیر این‌صورت چند لایه سلول در یک برش قرار گرفته و تصویر واضحی نخواهید داشت. برش‌ ها را به ظرف شیشه ساعتی که محتوی آب مقطر است منتقل کنید. به ‌نظر شما علت انتقال برش‌ ها به ظرف آب چیست؟ از آنجایی‌که ضخامت برش‌ ها بسیار نازک است، با از دست ‌دادن آب در هوای آزاد خشک و مچاله شده و دیگر نمی‌ توان از آنها استفاده کرد.  حداقل 10 برش تهیه نمایید.

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

مرحله دوم: رنگ آمیزی

1- جهت بی ‌رنگ کردن بافت، برش ‌های تهیه شده را در آب ژاول20% به مدت 15 الی20 دقیقه، بسته به نوع بافت از لحاظ نرم و سفت بودن آن، قرار دهید تا برای مراحل بعدی رنگ آمیزی آماده شود.

2- سپس برش ‌ها را با آب مقطر شستشو دهید. در این مرحله می ‌توانید به دو شیوه عمل نمائید، در روش اول بافت ‌ها را به وسیله قلم ‌موی کوچکی از شیشه ساعت محتوی آب ژاول به شیشه ساعت دیگری که محتوی آب مقطر است انتفال دهید. در روش دوم محتوی شیشه ساعت را از چایی صاف ‌کن عبور دهید تا برش ‌ها روی صافی باقی ‌بمانند. سپس با مقادیر مناسب آب مقطر عمل شستشو را انجام دهید.

3- در این مرحله برش ‌ها را به مدت 2 دقیقه به منظور خنثی نمودن خاصیت بازی آب ژاول باقی مانده در بافت گیاهی در اسید استیک 10%  قرار دهید. قابل توجه است در صورتی‌که بافت به مدت طولانی در اسید استیک بماند، متلاشی می‌ گردد.

4- در این مرحله برش‌ ها آماده‌ رنگ ‌آمیزی شده‌اند، برش ‌ها را به مدت 5 الی 10 ثانیه در متیلن بلو قرار دهید. برای این ‌کار برش‌ ها را بر روی قلم موی کوچک قرار داده و به آرامی درون محلول متیلن بلو (5 تا10 ثانیه) فرو برده و سریعاً برش را به شیشه ساعتی محتوی آب مقطر منتقل کنید.

5- بعد از شستشو با آب مقطر برش‌ ها را در اتانول 70 % به مدت 3 الی 5 دقیقه‌ قرار داده تا رنگ اضافی متیلن ‌بلو شسته و تنها بافت ‌های چوبی، رنگ آبی را حفظ کنند.

6-  سپس برش ‌ها را با آب‌ مقطر بشویید. تا این مرحله رنگ ‌آمیزی ساده انجام شده است و نمونه را می ‌توانید زیر میکروسکوپ مطالعه کنید‌. در صورتی که بخواهید رنگ ‌آمیزی مضاعف انجام دهید، مراحل زیر اضافه می‌ گردد.

7- تمام برش ‌ها را داخل محلول کارمن جهت رنگ آمیزی بافت ‌های زنده و عموماً سلولزی به مدت 10 الی 15 دقیقه قرار دهید.

8-  در انتها برش ‌ها را با آب مقطر فراوان شستشو دهید.

9-  حال نمونه آماده مشاهده و بررسی است. یک قطره آب مقطر بر روی لام قرار دهید، سپس چند تا از برش ‌های تهیه شده را با قلم مو روی آن قرار داده و لامل را به طور مورب روی لام به ‌آرامی بیاندازید تا حباب هوا بین لام و لامل تشکیل نشود. نمونه را زیر میکروسکوپ نوری مطالعه کنید‌. همچنین می ‌توانید از تصویر ایجاد شده با دوربین عکس بگیرید.

10- در صورت نیاز به نگهداری این نمونه به جای یک قطره آب مقطر از گلیسیرین استفاده کنید و دور آنرا با لاک ناخن جهت عدم نفوذ گرد و خاک بپوشانید. 

 

تهیه‌ رنگ‌ های زیستی:

محلول کارمن زاجی: ۱ گرم پودر کارمن را با ۴ گرم زاج آمونیاکی مخلوط و در ۱۰۰ سی‌سی آب مقطر حل کنید محلول را ۲۰ دقیقه جوشانده و ۱۲ ساعت آن را بی حرکت بگذارید و بعد از این زمان صاف نموده.

معرف متیلن بلو: برای تهیه محلول ذخیره ۴۸/۱ گرم مادة خشک را به ۱۰۰ میلی ‌لیتر الکل ایزوپروپیل اضافه کنید. برای تهیه محلول کار، لازم است محلول ذخیره را به نسبت ۱ به ۱۰ رقیق کرد (۱۰میلی ‌لیتر محلول با ۹۰ میلی ‌لیتر آب مقطر)

 معرف گیمسا: ۳ گرم پودر گیسما را در ۳۵۰ میلی‌لیتر تا ۳۷۵ میلی ‌لیتر متانول کاملاً حل کنید سپس ۱۵۰ میلی ‌لیتر گلسیرین به آن اضافه کنید و به مدت ۱۲ ساعت در حرارت ۳۷ درجه قرار دهید.

مشاهده میکروسکوپی سلول‌ های گیاهی و جانوری، جلسه اول

2

نظرات: (۰) اولین نظر را شما ثبت کنید
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

نرم افزار اختصاصی خانه زیست شناسی منتشر شد

دانلود نرم افزار

نسخه آزمایشی برنامه منتشر شد، با توجه به بازخورد و توجه کاربران عزیز نسخه اصلی منتشر خواهد شد.

متن کامل